Alerjiye neden olan alerjenler/tetikleyiciler nelerdir?
Alerjenler, bağışıklık sisteminde alerjik reaksiyonu başlatabilen maddelerdir. Bu maddeler vücuda solunum yolu, ağız yoluyla, deri temasıyla veya enjeksiyon yoluyla (deri altı, kas içi veya damar içi) girebilir.
Alerjik reaksiyon oluşturabilecek alerjen miktarı kişiden kişiye değişebilir. Aynı madde bazı kişilerde hiçbir sorun oluşturmazken, duyarlı bireylerde ciddi reaksiyonlara neden olabilir.
Bazen çok küçük miktarda alınan alerjenler hemen belirti oluşturmayabilir; ancak ilgili organlarda iltihabi bir sürecin başlamasına neden olabilir. Bu durum zamanla kişinin alerjenlere ve diğer çevresel uyaranlara karşı daha hassas hale gelmesine yol açar. Örneğin astımda hava yollarında gelişen kronik iltihap buna örnek gösterilebilir.
Alerjenler hem alerjik reaksiyonu başlatabilir hem de altta yatan iltihabi sürecin devam etmesine katkıda bulunabilir. Bunun dışında bazı çevresel faktörler de alerjik hastalıklarda tetikleyici rol oynayarak mevcut belirtilerin ortaya çıkmasına veya artmasına neden olabilir.
Sık görülen alerjenler
Solunum yolu (inhale edilen) alerjenleri
- Ev tozu akarları
- Polenler
- Evcil hayvan tüy ve deri döküntüleri
- Hamam böceği
- Küf ve mantar sporları
Besin alerjenleri
- Süt
- Yumurta
- Kuruyemişler (fındık, fıstık vb.)
- Buğday
- Soya
- Balık
- Kabuklu deniz ürünleri
Böcek zehirleri
- Arı zehri (venom)
İlaçlar
- Antibiyotikler
- Antikonvülzanlar (epilepsi ilaçları)
- Ağrı kesiciler (aspirin ve diğer non-steroid antiinflamatuvar ilaçlar)
- Monoklonal antikor tedavileri
Kontakt alerjenler
- Nikel
- Kobalt
- Potasyum dikromat
Diğer
- Lateks
Alerjik hastalıkları tetikleyebilen faktörler
Bazı durumlar doğrudan alerjiye neden olmasa da mevcut alerjik hastalıkların belirtilerini artırabilir. Bunlara tetikleyici faktörler denir.
- Egzersiz
- Sigara dumanı
- Hava kirliliği
- Enfeksiyonlar
- Stres
