Alerjik rinit nasıl tedavi edilmelidir?
Alerjik rinit tedavisinde amaç, belirtileri kontrol altına almak ve çocuğun yaşam kalitesini artırmaktır. Tedavi genellikle çevresel önlemler, ilaç tedavisi ve bazı hastalarda alerjen immünoterapisi olmak üzere üç temel başlık altında planlanır.
- Çevresel önlemler
Tedavinin ilk basamağı, çocuğun maruz kaldığı alerjenlerin ve tahriş edici maddelerin azaltılmasıdır.
Ev içinde en sık karşılaşılan alerjenler:
- Ev tozu akarları
- Evcil hayvan alerjenleri
- Küf ve mantarlar
Bu nedenle ev ortamının temiz tutulması, nemin azaltılması ve alerjenlerle temasın sınırlandırılması yararlı olabilir. Ayrıca hava kirliliği de alerjik rinit belirtilerini artırabileceğinden özellikle büyük şehirlerde bu konuda dikkatli olunmalıdır.
- İlaç tedavisi
Alerjik rinit tedavisinde kullanılan ilaçlar genellikle burun içine uygulanan spreyler veya ağızdan alınan ilaçlar şeklindedir. İlaç seçimi hastanın belirtilerine ve hastalığın şiddetine göre yapılır.
- Antihistaminikler
- Ağızdan veya burun içine uygulanabilen antihistaminikler, hapşırma, burun kaşıntısı ve burun akıntısı gibi belirtileri azaltarak hastanın yaşam kalitesini artırabilir. Yeni nesil antihistaminiklerde uyku yapıcı etki çok daha azdır.
- Burun içi kortikosteroid spreyler
- Alerjik rinit tedavisinde en etkili ilaç gruplarından biridir. Doğrudan burun içine uygulanır ve burun tıkanıklığı dahil birçok belirtiyi kontrol altına alabilir. Burun içine uygulandıkları için sistemik yan etki riskleri oldukça düşüktür.
- Antilökotrien ilaçlar
- Bazı hastalarda özellikle burun ve göz belirtilerinin azaltılmasında faydalı olabilir.
- Kromonlar
- Burun ve göz içine uygulanabilen güvenli ilaçlardır. Belirtiler üzerinde orta derecede etkili olabilirler.
- Dekonjestanlar
- Burun tıkanıklığını kısa süreli olarak gidermek için kullanılabilir. Ancak uzun süreli kullanımı önerilmez.
- Antikolinerjik ilaçlar
- Özellikle su gibi olan burun akıntısını azaltmada etkili olabilir.
- Sistemik kortikosteroidler
- Çok ağır belirtilerin olduğu nadir durumlarda ve yalnızca uzman doktor kontrolünde kullanılabilir.
- Alerjen immünoterapisi (Alerji aşısı)
Alerjen immünoterapisi, alerjiye neden olan maddelerin belirli aralıklarla ve kontrollü dozlarda verilmesi ile bağışıklık sisteminin bu maddelere karşı duyarlılığını azaltmayı amaçlayan bir tedavi yöntemidir.
Günümüzde immünoterapi enjeksiyon şeklinde veya dil altı damla/tablet şeklinde uygulanabilmektedir. Alerjik rinit tedavisinde etkili olduğu gösterilmiş bir yöntemdir. Ancak olası yan etkiler nedeniyle tedavi mutlaka çocuk alerji ve immünoloji uzmanı tarafından planlanmalı ve takip edilmelidir.
